Home Tips De duistere kant van palmolie + petitie

De duistere kant van palmolie + petitie

5 oktober 2017

Palmolie. Je hebt er ongetwijfeld wel eens over gehoord. Afgelopen week zag ik de korte documentaire Draw the Line (in virtual reality) over de palmolie industrie. Ik werd keihard met mijn neus op de feiten gedrukt. Het zit overal in maar wat weten we precies erover? Is palmolie eigenlijk vegan? Waarom is het zo’n omstreden ingrediënt en wat kan jij doen? Ik vertel je het vandaag: 

De duistere kant van palmolie + petitie

Wat is palmolie?

Palmolie is, zoals de naam al aangeeft, een plantaardige olie die gewonnen wordt uit de pulp van de oranjerode palmvrucht. Deze vrucht groeit met name in Aziatische landen als Maleisië en Indonesië. In vergelijking met andere oliën kan er per hectare land veel meer palmolie worden gewonnen, waardoor dit ingrediënt dan ook goedkoper is dan andere plantaardige oliën.

De duistere kant van palmolie + petitie - Lisa goes Vegan

Waar zit palmolie in?

Je bent je er misschien niet bewust van, maar hoogstwaarschijnlijk gebruik jij dagelijks producten die palmolie bevatten.  Palmolie wordt verwerkt in een groot scala aan levensmiddelen. Palmolie vind je in bewerkte, kant-en-klare producten en zorgt er bijvoorbeeld voor dat een chocoladereep wel in je mond smelt, maar niet in de hand. Naast voedingsmiddelen zit palmolie ook in heel veel andere producten zoals zeep, lippenstift en schoonmaakmiddelen. Dit geldt niet alleen voor huismerken, maar ook voor A- en B-merken. Naast verschillende voedingsmiddelen, wordt palmolie ook gebruikt als ingrediënt voor veevoer, biodiesel en biokerosine. Doordat palmolie relatief goedkoop is, blijft de vraag groeien. Nederland is in de EU een van de grootste afnemers van palmolie.

Jaarlijks importeert Nederland zo’n 3 miljoen ton aan palmolie voor gebruik in voedsel, veevoer en biobrandstoffen. Nederland is in Europa het belangrijkste handelsland voor palmolie, vanwege de Rotterdamse en Amsterdamse havens. Nederlandse banken en pensioenfondsen investeren veel in bedrijven die verantwoordelijk zijn voor de uitbreiding van oliepalmplantages en de handel in palmolie.

Waarom is palmolie zo omstreden ?

Uitsterven van diersoorten

De productie van palmolie is ontzettend destructief voor onze aarde. Voor de uitbreiding van palmolieplantages wordt er tropisch regenwoud gekapt. Door de boskap verdwijnen ook verschillende bedreigde diersoorten (zoals de orang-oetan).

De duistere kant palmolie + petitie - Lisa goes Vegan

Credits foto: http://goldennorth.com.au/

Voor de productie van palmolie worden er per seconde 169 bomen gekapt.

 

Afname van het oppervlak aan regenwoud in Borneo. Bron afbeelding: Mongabay

Lokale bevolking

De palmolie-industrie is ook voor de lokale bevolking in Azië een ramp. Conflicten tussen de lokale bevolking en de grote palmoliebedrijven ontstaan, waarbij vaak gewonden of zelfs doden vallen.

Vervuilend

De vraag naar palmolie wordt ook groter doordat diesel in toenemende mate vervangen wordt door biobrandstof. Het is moeilijk te geloven maar biodiesel -die in veel gevallen uit palmolie bestaat- is maar liefst drie keer zo vervuilend als normale diesel. Toch wordt bijna de helft van de palmolie in Europa gebruikt voor biobrandstof.

Biodiesel op basis van palmolie zorgt voor 3 keer zoveel CO2 uitstoot als gewone diesel 

Hoe herken je palmolie?

Tot 2014 was het lastig te achterhalen waarin palmolie verwerkt zat, want tot die tijd hoefde de fabrikant dit niet expliciet te vermelden en kon het verschuilen onder de term ‘plantaardige olie’ of ‘plantaardig vet’. Gelukkig moet er volgens de huidige Europese wetgeving wel vermeld staan welke plantaardige olie gebruikt is. Dit kan bijvoorbeeld olijfolie of sojaolie maar dus ook palmolie zijn. Omdat de term palmolie wel verschillend verwoord mag worden, is het soms even ontcijferen, maar je kunt het ingrediënt in ieder geval herkennen aan het woordje ‘palm’ (bijvoorbeeld: palmitic acidpalmitate en sodium palm kernelate). Helaas geldt deze wetgeving niet voor cosmetica producten en hoeft er bij deze dus niet expliciet vermeld te staan of er palmolie in zit. Dat een product biologisch is, betekent niet per definitie dat dit product vrij van palmolie is.

En duurzame palmolie dan? 

Er bestaat zogeheten ‘duurzame/gecertificeerde’ palmolie. Dit zou moeten betekenen dat de olie op een legale, duurzame manier gewonnen is en dat de leef- en arbeidsomstandigheden van de arbeiders acceptabel is. Echter, de overheid van de landen waar palmolie gewonnen wordt, handhaaft niet actief haar eigen wetten, waardoor palmoliebedrijven vrij spel krijgen. In de praktijk blijkt dat dus dat de palmolie die deze bedrijven duurzaam noemen toch in verband gebracht wordt met kinderarbeid, landroof en illegale kap van het regenwoud.

Kortom, duurzame, milieuvriendelijke palmolie bestaat niet. 

De duistere kant van palmolie + petitie - Lisa goes Vegan

Foto: Kemal Jufri

Wat kan jij doen?

Er zijn 2 dingen die je kan doen.

1. Eigen consumptie

Palmolie zit verwerkt in ontzettend veel bewerkte producten (Nutella, Oreo’s, pepernoten, beschuit) maar dit betekent niet dat je niet kan proberen ze te vermijden. De regel is: hoe onbewerkter het product, hoe minder kans dat er palmolie in zit. Ook zijn er vaak palmolievrije alternatieven te vinden, zoals bijvoorbeeld een pindakaas van 100% pinda’s in plaats van een variant met palmolie erin.

Wat betreft cosmetica en verzorgingsproducten: vaak zijn de bewustere keuzes vrij van palmolie. Zo zijn ongeveer al de producten van het merk Lush 100% palmolie vrij. Wil je helemaal zeker zijn dat jouw producten palmolie vrij zijn? Bekijk dan deze uitgebreide lijst met termen waaronder palmolie zou kunnen vallen.

Het helemaal vermijden van palmolie zal je niet lukken en dat is ook niet zo gek. Wel probeer ik er bij mijn aankopen bewust ervan te zijn of er palmolie in zit. Zit dit erin en is er een alternatief? Dan is mijn keuze al snel gemaakt. Dus hoe puurder, gezonder je eet, hoe minder groot de kans is dat er palmolie in zit.

2. Petitie tekenen

Afgelopen week zag ik de documentaire van Milieudefensie ‘Draw the Line‘ waarin zo pijnlijk te zien was hoe schadelijk de gevolgen van palmolie industrie zijn. Milieudefensie wil de zwarte kant van de palmolie-industrie belichten en wil dat het gebruik van biobrandstoffen uit voedselgewassen verboden wordt en dat er een bindende regelgeving wordt ingevoerd die de financiering van ontbossing en landroof stopt, zodat banken, pensioenfondsen en verzekeraars ons geld niet langer gebruiken om de vernietiging van het regenwoud te financieren. Lees hier wat banken nog meer met jouw geld doen.

Milieudefensie kan dit niet alleen: ze hebben ONZE hulp nodig om dit te realiseren! Ik help mee de grens te trekken tegen ontbossing door de petitie tekenen op trekdegrens.nl. Teken jij de petitie ook? 

Hopelijk kunnen we samen meer bewustzijn creëren omtrent dit belangrijke onderwerp! Laat me weten wat je ervan vindt via een comment hieronder of via FacebookInstagram of Youtube. En laat mij weten dat je de petitie heb getekend! Namens de dieren en de aarde, DANK! #drawtheline

Benieuwd naar de documentaire? Hij is vanaf vandaag te zien hier op Youtube.

Liefs,

Lisa

Dit artikel is in samenwerking met Milieudefensie voor de campagne Draw the Line. Zie hieronder hoe de Premiere was van de VR-film. 

Fotos & beeld: Milieudefensie

 

Gerelateerde posts

25 berichten

Jeantine 5 oktober 2017 at 16:22

Ik vind het goed dat je hier aandacht aan besteedt. Stapje voor stapje hou ik er steeds meer rekening mee. Voor mij geldt dat wanneer ik zelf boodschappen doe, ik geen palmolie in mijn product wil. Bij mijn ouders of ergens anders is het soms niet te vermijden. Maar je eigen bewuste keuzes daarin lijken mij het belangrijkst 🙂

Antwoorden
Lisa 9 oktober 2017 at 10:38

Daar ben ik het helemaal mee eens, Jeantine, ga zo door.

Antwoorden
Mariëlle 6 oktober 2017 at 10:15

Super goed dat je hierover schrijft! Ik ben dit jaar vegan geworden, maar had eerder nog geen flauw idee van palmolie. Denk je dat je het goed doet, maar echt vegan is palmolie niet 🙁 Gelukkig eet ik al zoveel mogelijk onbewerkte voeding. En dat wat wel bewerkt is, daar zoek ik nu fijne vervangers voor en dat lukt aardig 🙂

Antwoorden
Lisa 9 oktober 2017 at 10:37

Wat goed van je, Mariëlle, ga zo door. Wens je een heel fijne dag toe

Antwoorden
Eefje 7 oktober 2017 at 06:53

Getekend! Ook ik eet zo veel mogelijk puur en probeer me bewust te zijn van palmolie als ingrediënt bij het doen van mijn boodschappen. Op het moment woon ik in Christchurch, Nieuw-Zeeland en hier heb ik het merk Ethique leren kennen. Een jong, snel groeiend bedrijf dat vegan, cruelty free en palmolievrije ‘solid beauty bars’ verkoopt zonder plastic verpakking! Ik hoop dat ze, tegen de tijd dat ik terugkom, ook in Europa geproduceerd worden want de producten zijn echt goed!

Antwoorden
Lisa 9 oktober 2017 at 10:35

Wat goed van je en wat bijzonder dat je me vanuit Nieuw-Zeeland volgt. Laten we inderdaad hopen dat steeds meer merken palmolievrij worden.

Antwoorden
Linda - Zaailingen 17 oktober 2017 at 17:09

Yes, goed dat hier aandacht voor is! Ook onder vegans (ondanks dat ze al zoveel beter bezig zijn dan de meesten), want het is verre van diervriendelijk. Doe in november vooral ook mee aan de palmolievrij challenge van Palmolievrij.org voor tips n tricks!
(De shampoo bars bevatten helaas wel palmolie. Ik heb het gecheckt en ze geven het toe.)

Antwoorden
Lisa 23 oktober 2017 at 10:59

Bedankt voor de tip, wat een goed initiatief om in november een palmolie vrije challenge te plannen. 🙂

Antwoorden
Monique 23 oktober 2017 at 15:43

Goed artikel. Ik ben alleen wel benieuwd naar het alternatief. Als palmolie niet meer, of in veel mindere mate gebruikt zou worden, moet dat neem ik aan vervangen worden door andere soorten olie. In je artikel geef je aan dat palmolie zo populair is omdat er per hectare land meer olie gewonnen kan worden. Zou het alternatief (olie winnen uit een ander gewas) dan niet juist nog slechter voor de planeet zijn? Of is er wel een duurzaam alternatief beschikbaar op grote schaal?

Antwoorden
Lisa 24 oktober 2017 at 10:41

Hi Monique, goede vraag. Gelukkig is in heel veel gevallen palmolie gewoonweg NIET nodig. Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat de pindakaas misschien iets smeuïger wordt, maar ook die zonder palmolie is (nog veel) lekker(der). Ook wordt palmolie vaak gebruikt om het product ” fijner” voor de consument (ons) te maken. Zodat de chocola bijvoorbeeld niet in de hand smelt, maar wel op de tong. En of dit nu echt nodig is valt te betwijfelen. 😉

Antwoorden
Susanne 23 oktober 2017 at 18:41

Goed artikel Lisa! Dankjewel voor de informatie, heel erg nuttig! Ik zal er voortaan op letten en de petitie tekenen 🙂

Antwoorden
Lisa 24 oktober 2017 at 10:44

Super goed van je, Susanne, en geen dank!

Antwoorden
Mirte 1 november 2017 at 16:36

Dankjewel voor deze blog! Ik ben al jaren vegan, maar met palmolie kijk ik minder nauw. Ik sloot mijn ogen er nog een beetje voor :). Deels ook omdat ik nog aan het herstellen ben van een eetstoornis, is het soms lastig om producten (weer) uit te sluiten, maar ik ga er morgen goed voor zitten wat alternatieven kunnen zijn.
Zou je ook nog een artikel kunnen schrijven over de impact van de palmolie industrie op het milieu en klimaatverandering? Daar heb ik wel het een en ander over opgezocht, maar wie weet ook voor anderen nog heel helpend :).
Liefs, Mirte (vegancoffeesister)

Antwoorden
Lisagoesvegan 2 november 2017 at 13:18

Thanks Mirte, Op de website van Milieudefensie kun je hier meer over vinden! 🙂 LIefs X

Antwoorden
Rozemarijn 16 november 2017 at 08:11

Goed stuk! Toegankelijk, niet veroordelend en toch informatief! Well done:) ik ga er ook weer meer op letten en tekenen! Dank!

Antwoorden
Lisagoesvegan 20 november 2017 at 11:12

Dankjewel Rozemarijn, super om te horen. Fijne maandag! X

Antwoorden
Elise 12 december 2017 at 13:26

Ik heb de petitie getekend! Ik ben van de zomer zelf op Borneo geweest en zelf meegemaakt dat je urenlang door palm plantages rijdt, voordat je in een klein stukje jungle komt. En zelfs daar komen op sommige plekken de plantages tot aan de rivier. Goed dat je deze blog hebt geschreven!

Antwoorden
Lisagoesvegan 12 december 2017 at 14:20

Wat fijn Elise, dankjewel!

Antwoorden
Lammie 11 maart 2018 at 10:36

Zo herkenbaar! Jaren geleden op Sumatra hetzelfde gezien. Onze reisleider was een jaar niet op die bestemming geweest en zelfs zij schrok van de hoeveelheid jungle die er in de tussentijd alweer gekapt was.

Antwoorden
Angela 9 maart 2018 at 14:34

Gedaan. Dankjewel!

Antwoorden
Louise Overduin 17 maart 2018 at 15:51

Even vraagje.. Op heel veel vegan sites, bv van PETA staat Lu minicrackers olijflolie & oregano op de vegan lijst. Maar er zit palmolie in, dus ik snap het niet helemaal 🙁

Antwoorden
Lisagoesvegan 27 maart 2018 at 14:44

Hi Louise, vegan betekent puur dat er geen dierlijke ingrediënten inzitten. Palmolie is schadelijk voor het klimaat en door de palmolieplantages verdwijnt er veel oerwoud en daardoor veel diersoorten. Dus indirect zou je het niet een diervriendelijk product kunnen noemen. Maar palmolie zelf is niet-dierlijk en veganistisch dus.

Antwoorden
Ivanka 17 augustus 2018 at 09:06

Wauw… Ik wist wel dat het omstreden is maar niet waarom. Nu dus wel. Maar je zou verwachten dat voor een vrucht geen boom gekapt zou hoeven worden. Wreed…
Ik hoor ook vaak dat de productie van soja problemen levert voor de natuur in Zuid-Amerika. Dus ook soja nuttig ik liever niet.

Antwoorden
Silvana 14 december 2018 at 15:56

Goed geschreven hoe het zit met palmolie en getekent

Antwoorden
Lisa 16 december 2018 at 13:02

Lief, dankjewel!

Antwoorden

Laat een bericht achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.